Mapa strony  Strona główna

  dziś jest:
Kontakt     Ogłoszenia     Historia Rodu     Herb     Galeria     Metrykalia     Rody Parafii     Linie Rodu     Gniazdo Rodowe - Przesmyki     Kapłani
 

Herb

Są trzy herby związane z Rodzina Przesmyckich: Ślepowron, Paprzyca, Przerowa. Pierwszy herb pojawia się, gdy Mikołaj Przesmycki, dziedzic na Przesmykach, wylegitymował się w 1455 r. ze szlachectwa z herbu Bujno (Ślepowron)[1]. A więc w XV wieku herbem Przesmyckich jest Ślepowron.

Skąd zatem pojawiają się pozostałe dwa herby? Najbardziej prawdopodobne jest to, że Przesmyccy zawsze siedzieli na swoich Przesmykach. Rzadko kiedy emigrowali dalej i nie było konieczności legitymowania się ze szlachectwa. Nawet w księgach Parafii Przesmyki, które zachowały się w całości od 1769 roku, nie pojawia się nigdy żaden herb związany z Rodzina Przesmyckich lub inną Rodziną Szlachecką Parafii Przesmyki. Zapisy w księgach parafialnych zaznaczają tylko czy jest szlachcicem (N - Nobiles, G - Generosus), na której części Przesmyk osiada (Zarazy, Smyry, Gmyry itd.) lub innej wsi, z jakiej linii rodzinnej pochodzi (patrz rys.).

Drugi herb związany z Rodziną ( herb Przerowa ) pojawia się w wieku XVII.

Związane jest to z wygnaniem za granice Rzeczpospolitej Adama Przesmyckiego, skazanego na infamię za gwałty i rozboje. Dzięki wielkiemu męstwu podczas wojen, został przywrócony do czci: Za instancyą Senatu y Koła Poselskiego, infamia na Urodzonym Adamie Przesmyckim, jako wyiachanie z woyska y niedoslużenie, in contumaciam, na Seym anni 1627 otrzymana: uważając niewinność jego, y mężną w expedycyi Pruskiey odwagę uczynioną, perpetius tamporibus z niego znosimy, y onego ad pristinum nobilitatis statum przywracamy[2]. Ale pozostaje On już na stałe w Ziemi Witebskiej, nie wraca do Rzeczypospolitej, a Jego potomkowie pieczętują się dla odróżnienia Przerową. I tu pojawia się pytanie: skąd Rodzina posługująca się Herbem Ślepowron dla osiadłych na terenie Rzeczypospolitej i herbem Przerowa dla linii Adama Przesmyckiego, widnieje w herbarzach jako Przesmyccy herbu Paprzyca?!

Najbardziej prawdopodobne wydaje się wyjaśnienie, że W I połowie XIX wieku Heroldia Królestwa Polskiego wylegitymowała Przesmyckich dając im swym głupim zwyczajem herb Paprzyca, ponieważ w Niesieckim Przesmyccy są podani bez herbu, więc Heroldia "nadała" im najbliższy alfabetycznie herb Przesmińskich z Prus. Podsumowując można powiedzieć, że najstarszym i prawidłowym herbem Rodziny Przesmyckich jest Ślepowron. Potomkom Adama Przesmyckiego przysługuje Przerowa. Ale dzięki Heroldii Królestwa Polskiego został przypasowany Przesmyckim herb Paprząca i tak już zostało.

Opis Herbu

Teraz jeśli chodzi o barwy herbu Paprzyca (Kuszaba) mamy 3 rodzaje przedstawienia herbu.

KUSZABA
(Paprząca)
Wg. Niesiecki, Ostrowski
KUSZABA II
Wg. Niesiecki, Ostrowski, Siebmacher
KUSZABA III
Wg. Ostrowski


Trudno jest ustalić właściwą wersję kolorów herbu. Herb znajduje się w Klejnotach Długosza,[3] Kuszaba. Cuius insignia lapis molaris griseus cum ferrea paprzicza in albo campo. Co w tłumaczeniu oznacza: Kuszaba. Której znakiem kamień młyński szary z żelazną paprzycą w białym polu. Stemmata Polonica podaje: "w polu czerwonym kamień czarny z paprzycą srebrną", natomiast tekst łaciński stwierdza "albo campo" (pole białe). W Liber beneficjorum Długosz stwierdza, że pole powinno być błękitne, w jednym z rękopisów Klejnotów podaje, że kamień (młyński) jest biały, a w drugim, że szary. Stąd tak wiele różnych przedstawień herbu. W tej sytuacji należałoby przyjąć za wzorcowe rozwiązanie najstarszy rysunek tego herbu znajdujący się w Żywocie Sw. Jadwigi : w polu czerwonym kamień młyński srebrny...[4] Różnice są stąd, że w Polsce panowało przekonanie, że "znak a figura czyni herb, a nie pole ani barwa". Dlatego można stosować i ten i ten herb kolorystycznie.

Legenda Herbowa

"Z Czech ten herb przyniesiony do Polski być mienią za Bolesława Wstydliwego, z tej zaś okazyi miał być nabyty. Dano znać Pani pewnej w Czechach, że poddana jej razem trzech synów powiła, ta nie tylko, że poddaną swoje z tej okazji o cudzołóstwo (rozumiejąc, że z jednym mężem tyle dziatek być nie może ) posądzała, ale też i surowiej karała.

Przyszło za sprawą Boską, który niewinnych broni, że taż sama Pani w któtkim czasie dziewięciu synów porodziła. Czy się tedy wstydząc, czy obawiając się jakiegoś dla siebie porozumienia złego u męża, babie ośmiu synów w bliskiej rzece, jednego tylko z nich zostawiwszy na wychowanie, potopić kazała. Nie było na ten czas w domu męża Pani onej, za sporządzeniem jednak Boskiem, właśnie nadjechał, gdy już na zgubę dzieci Baba niosła. Pyta się jej tedy, co niesiesz? Odpowiada, szczenieta prawi do wody topić, zajrzy z ciekawości Pan, czy prawi nie ma między niemi co do myślistwa sposobnego; gdy zobaczył dzieci, i dowiedział się o wszytskim, co się działo; sekretnie młynarzowi kazał wszystkie odchować.

Gdy dorośli, zaprosiwszy do siebie gości i sąsiadów, i uczęstowawszy, rzuca kwestyą na coby sobie ta matka zasłużyła, która by własne dzieci zgubiła, wszyscy ją smierci godną osądzili; dopiero ojciec rzecze: niech tu staną szczenięta moje: przyprowadzili ośmiu chłopców, w jednakowej barwie, żywości i komplekxyi, prawie wszyscy równi. Powiada przed wszystkiemi zaproszonemi, co się z niemi stało, a do żony obróciwszy śię, za ten grzech, godnabyśći wprawdzie karania większego, tylko że cie sam Bóg strzegł przezemnie; dla tego podziękuj świętej jego opatrzności. Czy to tedy synom na pamiątkę tej rewolucyi, czy młynarzowi, który ich wychował w nagrodę, tym kształtem herb nadał, nie zgadzaja się autorowie."

Elementy herbu

Najprościej elementy herbu to:



O budowie i elementach herbu można poczytać tu:
http://pl.wikipedia.org/wiki/Herb
http://mokrzyccy.republika.pl/herb_pliki/e_ty_h.htm
[1] W. Semkowicz, Wywody szlachectwa..., s. 237
[2] Konstytucja Sejmu Walnnego, koronacyjnego z roku 1633,w: Volumina Legum (1609 - 1640), t. 3, Petersburg 1859, s. 300).
[3] "Klejnoty" Długosza - opis herbów z końca XV wieku. "Stemmata Polonica" kopia z polowy XVI wieku gdzie po raz pierwszy pojawiają się nie tylko opisy ale i wizerunki herbów. [4] Najstarszym źródłem ikonograficznym jest legenda o św. Jadwidze z roku 1353. Interesujące są tutaj szczególnie dwa obrazy. Pierwszy przedstawia bitwę pod Legnicą, drugi śmierć Henryka II Pobożnego w walce z Tatarami. Obok herbu książęcego widzimy tam 8 herbów rycerskich: Kuszaba?, Starykoń, Jeleń, Grzymała, Bużewoj, Awstacz, Czasza, Rogala. Występują tam również herby zakonów rycerskich. Więcej na temat heraldyki czytaj: http://wizard.vipserv.org/diabel/her.htm


Strona Rodu Przesmyckich | 2007-2010
Wizerunki herbów dzieki uprzejmosci Pana Dariusza M. Wiszniewskiego    www.herby.pracownia.com    e-mail: herby@pracownia.com